Możesz przyzwyczaić się do wzdęć, bólu brzucha czy problemów z wypróżnianiem. Twój organizm nie powinien jednak być zmuszany do życia z objawem, którego przyczyny nikt nie sprawdził. Powtarzające się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego łatwo uznać za efekt stresu, diety albo „taką urodę”. Tymczasem utrzymujące się objawy mogą wymagać dokładniejszej diagnostyki, a samo maskowanie ich kolejnymi zmianami w diecie nie zawsze rozwiązuje problem.
Intestinal surveys pomagają ocenić stan przewodu pokarmowego i szukać przyczyn występujących dolegliwości. W zależności od objawów i podejrzenia konkretnego problemu diagnostyka może obejmować między innymi analizę krwi oraz badania kału. Ich zakres powinien być dobrany indywidualnie, na podstawie objawów, wywiadu i oceny lekarskiej.
Nie chodzi więc o wykonywanie przypadkowego zestawu testów, ale o celowaną diagnostykę, która może pomóc ustalić, skąd biorą się przewlekłe dolegliwości. Warto pamiętać, że nie każdy problem jelit można rozpoznać na podstawie jednego badania, a wyniki wymagają interpretacji w kontekście całego obrazu klinicznego.
Basic diagnostic markers
The majority of information about the condition of the bowel is provided by three main groups of indicators, which help to differentiate the causes of the discomfort and establish a treatment plan.
Indicators of intestinal inflammation
| Study | Material | Role in diagnosis |
| Faecal calprotectin | Faeces | It is first-line marker in the assessment of inflammation. Elevated calprotectin levels are indicative of active neutrophil migration into the intestinal wall, suggesting inflammation or inflammatory bowel disease (such as UC or Crohn's disease), helping to differentiate it from irritable bowel syndrome (IBS). |
| CRP (C-reactive protein) | Blood | Overall indicator acute and chronic inflammation throughout the body, including the digestive system. |
Indicators of the intestinal barrier (leaky gut syndrome)
| Study | Material | Role in diagnosis |
| Zonulin | Serum or faeces | Marker that assesses intestinal permeability. It is a protein that regulates the so-called. close connections. Elevated zonulin is indicative of disruption of the intestinal barrier (leaks), which can lead to the penetration of undigested food residues and toxins into the bloodstream, causing systemic reactions. |
| Lipopolysaccharide (LPS) | Blood | Bacterial endotoxin penetration rate (parts of the wall of Gram-negative bacteria) through the damaged intestinal barrier into the bloodstream, confirming the leaky gut. |
Assessment of digestion and absorption
| Study | Material | Role in diagnosis |
| Pancreatic elastase | Faeces | Evaluates the exocrine capacity of the pancreas. Low values indicate problems with the production of digestive enzymes, leading to poorer absorption of nutrients. |
| Short-chain fatty acids (SCFAs) | Faeces | Analysis of metabolites produced by the gut microbiota (e.g. butyrate, acetate). Good SCFAs are essential to nourish colonocytes (intestinal cells) and improve barrier integrity. |
Indications for bowel examinations
Intestinal surveys are recommended for:
- Chronic digestive complaints – nawracające bóle brzucha, wzdęcia, nieregularne wypróżnienia (biegunki lub zaparcia).
- Suspected inflammatory bowel disease – w celu monitorowania aktywności choroby lub różnicowania z zespołem jelita drażliwego.
- Autoimmune diseases – gdzie często obserwuje się współistnienie zaburzeń bariery jelitowej (np. choroba Hashimoto).
- Unclear systemic symptoms – przewlekłe zmęczenie, bóle stawów, mgła mózgowa, problemy skórne (trądzik, egzema) bez wyraźnej przyczyny.
Another worrying sign is the unjustified weight loss, loss of appetite and vomiting. Early detection of bowel disease increases the chances of a quick cure. For the sake of your own health, remember never to underestimate these symptoms.
Jakie badania jelit warto wykonać?
Możesz miesiącami próbować poprawić trawienie, eliminować kolejne produkty i łagodzić objawy, a mimo to nadal nie wiedzieć, co właściwie dzieje się w Twoich jelitach. Wzdęcia, bóle brzucha, zaburzenia wypróżniania czy nawracające dolegliwości łatwo przypisać diecie albo stresowi. Jeśli jednak problem powraca, ciągłe szukanie rozwiązania metodą prób i błędów może jedynie odwlekać właściwą diagnostykę.
Nie ma jednego uniwersalnego zestawu badań, który pozwala ocenić stan jelit u każdego pacjenta. Zakres diagnostyki powinien zależeć przede wszystkim od występujących objawów, ich nasilenia oraz podejrzenia konkretnego problemu. W zależności od sytuacji lekarz może zalecić badania krwi, kału lub bardziej szczegółowe testy oceniające między innymi stan zapalny i funkcjonowanie przewodu pokarmowego.
Jeżeli dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego utrzymują się lub nawracają, warto rozpocząć od konsultacji i odpowiednio dobranej diagnostyki. Pozwala to szukać przyczyny problemu, zamiast bez końca skupiać się wyłącznie na łagodzeniu jego objawów.
