Najpierw pojawia się niewielkie cofnięcie linii włosów. Z czasem zakola stają się coraz głębsze, a włosy w ich obrębie coraz cieńsze. Łatwo uznać, że to naturalna konsekwencja wieku albo po prostu kształt czoła. W niektórych przypadkach może to być jednak jeden z pierwszych sygnałów łysienia androgenowego – procesu, który stopniowo prowadzi do coraz większego przerzedzenia włosów.
Nie każde zakola u mężczyzny oznaczają jednak łysienie. Linia włosów może być naturalnie cofnięta w okolicy skroni i przez wiele lat pozostawać bez większych zmian. Niepokój powinny wzbudzić przede wszystkim stopniowo pogłębiające się zakola, przerzedzanie włosów oraz wyraźne cofanie się linii włosów.
Jeśli przyczyną jest łysienie androgenowe, z czasem dochodzi do miniaturyzacji mieszków włosowych. Wyrastające z nich włosy stają się coraz cieńsze i krótsze, a proces może stopniowo obejmować kolejne obszary skóry głowy. Im wcześniej zostanie rozpoznana przyczyna problemu, tym wcześniej można rozważyć odpowiednie leczenie łysienia i ograniczyć dalsze przerzedzanie włosów.
Dlatego nie warto czekać, aż zakola staną się bardzo wyraźne. Wczesna diagnostyka pozwala sprawdzić, czy cofająca się linia włosów jest indywidualną cechą wyglądu, czy początkiem procesu wymagającego leczenia. Trichoskopia oraz ocena stanu mieszków włosowych pomagają określić charakter zmian i dobrać odpowiednie postępowanie.
Czym są zakola?
Zakola powstają w wyniku przerzedzenia włosów w przednio-skroniowej części głowy. Z czasem linia włosów przesuwa się ku tyłowi, tworząc charakterystyczne zagłębienia po obu stronach czoła.
Najczęściej taki obraz występuje w przebiegu łysienia androgenowego. Za jego rozwój odpowiada między innymi nadmierna wrażliwość mieszków włosowych na dihydrotestosteron (DHT). Pod wpływem tego hormonu mieszki ulegają stopniowej miniaturyzacji. Włosy stają się cieńsze, krótsze i mniej odporne na wypadanie.
Proces ten przebiega stopniowo. Początkowo zmiana może być widoczna jedynie podczas dokładnego przyjrzenia się linii włosów. Z czasem przerzedzenie staje się bardziej wyraźne i może obejmować kolejne obszary skóry głowy.
Przyczyny powstawania zakoli
Największe znaczenie w przypadku łysienia androgenowego mają predyspozycje genetyczne. Decydują one między innymi o wrażliwości mieszków włosowych na działanie androgenów. Dlatego u osób, w których rodzinie występowało łysienie, ryzyko pojawienia się zakoli może być większe.
Cofanie się linii włosów nie zawsze ma jednak podłoże androgenowe. Na kondycję włosów wpływają również zaburzenia hormonalne, niedobory żelaza i innych składników odżywczych, choroby tarczycy, przewlekły stres czy niektóre choroby skóry głowy. W takich przypadkach wypadanie włosów może mieć bardziej rozlany charakter, ale przerzedzenie w okolicy skroni również może być jednym z jego objawów.
Znaczenie ma także sposób, w jaki przebiega utrata włosów. Nagłe, intensywne wypadanie włosów wymaga innej diagnostyki niż powolne, wieloletnie cofanie się linii włosów.
Jak wyglądają zakola?
Zakola są widoczne jako przerzedzenie włosów po obu stronach czoła, w okolicy skroni. W początkowej fazie włosy mogą być jedynie nieco rzadsze. Wraz z postępem procesu ich średnica zmniejsza się, a sama linia włosów przesuwa się coraz bardziej ku tyłowi.
W łysieniu androgenowym zmienia się również cykl wzrostu włosa. Skróceniu ulega faza wzrostu włosa, a kolejne włosy wyrastające z tego samego mieszka są coraz cieńsze. Zjawisko to nazywa się miniaturyzacją mieszka włosowego.
U części osób proces ogranicza się do okolicy skroni. U innych z czasem dochodzi również do przerzedzenia włosów na czubku głowy.
Zakola a łysienie androgenowe
Zakola są charakterystycznym objawem łysienia androgenowego u mężczyzn. Typowy przebieg obejmuje stopniowe cofanie się przedniej linii włosów, a następnie – u części osób – przerzedzenie w okolicy ciemieniowej i na czubku głowy.
U kobiet łysienie androgenowe zwykle przebiega inaczej. Częściej obserwuje się rozlane przerzedzenie włosów w obrębie szczytu głowy, przy zachowaniu przedniej linii włosów. Nie oznacza to jednak, że u kobiet nie może dojść do przerzedzenia okolicy skroniowej.
Sam wygląd zakoli nie wystarcza więc do postawienia diagnozy. Znaczenie ma między innymi tempo wypadania włosów, ich grubość, stan skóry głowy oraz obraz mieszków włosowych.
Diagnostyka zakoli
Przy nasilonym wypadaniu włosów warto zgłosić się do dermatologa lub trychologa. Podczas konsultacji specjalista ocenia sposób rozmieszczenia przerzedzenia, kondycję włosów i stan skóry głowy.
W diagnostyce pomocna jest trichoskopia. Badanie pozwala ocenić mieszki włosowe w powiększeniu i sprawdzić między innymi, czy występują różnice w średnicy włosów, cechy ich miniaturyzacji oraz inne zmiany mogące wskazywać na konkretny rodzaj łysienia.
Jeżeli obraz kliniczny sugeruje niedobory, zaburzenia hormonalne lub chorobę ogólnoustrojową, lekarz może zdecydować o wykonaniu badań laboratoryjnych. Ich zakres zawsze powinien wynikać z wywiadu i objawów, a nie z przypadkowego zestawu badań.
Leczenie zakoli
Terapia zakoli jest dobierana do przyczyny wypadania włosów. W przypadku łysienia androgenowego stosuje się zarówno leczenie farmakologiczne, jak i wybrane metody zabiegowe. Celem postępowania jest przede wszystkim ograniczenie dalszej miniaturyzacji mieszków oraz utrzymanie włosów, które nadal rosną.
W terapii wykorzystywana jest między innymi mezoterapia igłowa skóry głowy. Zabieg polega na podaniu preparatu bezpośrednio w obręb skóry głowy. W zależności od zastosowanej substancji może wspierać kondycję skóry oraz funkcjonowanie cebulki włosa.
Główną metodą terapii wypadania włosów wypadania włosów jest laserowe leczenie łysienia. W Wellclinic wykorzystywana jest technologia Fotona Hair Restoration, której działanie koncentruje się na skórze głowy i mieszkach włosowych.
Czy można pozbyć się zakoli?
Możliwości leczenia zależą przede wszystkim od przyczyny zakoli i stanu mieszków włosowych. Jeżeli mieszki nadal funkcjonują, odpowiednio dobrane postępowanie może ograniczyć dalsze przerzedzanie i poprawić wygląd włosów.
W przypadku zaawansowanego procesu, w którym doszło do trwałego zaniku mieszków, możliwości odtworzenia włosów za pomocą leczenia zachowawczego są znacznie mniejsze. Z tego powodu nie warto czekać, aż zakola staną się bardzo głębokie. Im wcześniej zostanie określona przyczyna wypadania włosów, tym więcej możliwości terapeutycznych pozostaje do dyspozycji.
Zakola u mężczyzn – kiedy warto rozpocząć diagnostykę?
Zakola u mężczyzn nie zawsze oznaczają łysienie. Mogą być naturalną cechą wyglądu, szczególnie jeśli ich kształt pozostaje niezmienny przez wiele lat. Jeżeli jednak stopniowo się pogłębiają, a włosy w okolicy skroni stają się coraz cieńsze, przyczyną może być łysienie androgenowe.
W takim przypadku znaczenie ma czas. W przebiegu łysienia androgenowego dochodzi do stopniowej miniaturyzacji mieszków włosowych, dlatego wczesne rozpoznanie problemu pozwala szybciej rozpocząć odpowiednie leczenie łysienia i ocenić możliwości zahamowania dalszego przerzedzania włosów.
Podczas konsultacji specjalista może ocenić stan skóry głowy, włosów i mieszków oraz ustalić możliwą przyczynę cofania się linii włosów. W zależności od rozpoznania można omówić dostępne metody postępowania.
Źródła:
- PubMed „Androgenetic alopecia in women and men: Italian guidelines adapted from European Dermatology Forum/European Academy of Dermatology and Venereology guidelines”
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33295740/ - PubMed „Evidence-based (S3) guideline for the treatment of androgenetic alopecia in women and in men”
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29178529/ - PubMed „Comparative effectiveness of low-level laser therapy for adult androgenic alopecia: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials”
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30706177/ - PubMed „Low-Level Laser and LED Therapy in Alopecia: A Systematic Review and Meta-Analysis”
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39404126/ - Cleveland Clinic „Male Pattern Baldness (Androgenic Alopecia): Stages, Treatment”
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/24515-male-pattern-baldness-androgenic-alopecia - Cleveland Clinic „Male and Female Pattern Hair Loss: A Guide to Treatment”
https://consultqd.clevelandclinic.org/male-and-female-pattern-hair-loss-a-guide-to-treatment
